Schaamte zegt niet: “Ik deed iets verkeerd.”
Schaamte zegt: “Er is iets mis met mij.”
Dat verschil is groot.
Schaamte en zelfafwijzing werken vaak in stilte. Ze zijn niet altijd zichtbaar aan de buitenkant. Je kunt succesvol zijn, sociaal, verantwoordelijk — en toch van binnen het gevoel dragen dat je tekortschiet.
Schaamte en zelfafwijzing uiten zich zelden direct. Ze vermommen zich als:
- perfectionisme
- overpresteren
- pleasen
- aanpassen
- jezelf klein maken
Daardoor blijven ze vaak onopgemerkt, terwijl ze wel je stressniveau beïnvloeden.
Hoe schaamte en zelfafwijzing zich vastzetten
Schaamte ontstaat meestal niet zomaar. Vaak ligt de oorsprong in eerdere ervaringen van:
- afwijzing
- kritiek
- gepest worden
- emotioneel onveilige situaties
- niet gezien of gehoord worden
Op zulke momenten leert je systeem iets belangrijks:
Als ik mezelf laat zien, kan dat pijn doen.
Het lichaam slaat die ervaring op. Niet alleen als herinnering, maar als fysieke reactie.
Schaamte en zelfafwijzing kunnen zich vastzetten als:
- chronische spanning in borst of buik
- terugtrekking in sociale situaties
- hyperalertheid op oordeel
- moeite met ontspanning
Je zenuwstelsel leert waakzaam te zijn. Zelfs als er nu geen direct gevaar meer is.
Wat schaamte en zelfafwijzing met je doen
Schaamte en zelfafwijzing beïnvloeden je dagelijks leven vaak subtiel maar diepgaand.
Je kunt merken dat je:
- moeite hebt met grenzen stellen
- bang bent om fouten te maken
- situaties vermijdt waarin je zichtbaar bent
- veel overdenkt wat anderen van je vinden
- jezelf streng toespreekt
Daarnaast activeren schaamte en zelfafwijzing het stresssysteem. Je lichaam reageert alsof er een dreiging is — ook wanneer die er objectief niet is.
Daardoor kunnen klachten ontstaan zoals:
- vermoeidheid
- overprikkeling
- slaapproblemen
- spanning in je lichaam
- innerlijke onrust
Met andere woorden: schaamte en zelfafwijzing kunnen een stille kracht achter veel stress zijn.
Waarom schaamte zo hardnekkig is
Schaamte isoleert.
Wanneer je schaamte voelt, wil je jezelf verbergen. Je wilt niet gezien worden. Tegelijkertijd verlang je naar verbinding.
Die innerlijke tegenstelling zorgt voor spanning. Je wilt erbij horen, maar durft jezelf niet volledig te laten zien.
Daarom verdwijnen schaamte en zelfafwijzing niet door jezelf te verbeteren. Integendeel: hoe harder je probeert “goed genoeg” te zijn, hoe sterker de onderliggende overtuiging kan worden dat je dat nog niet bent.
Hoe herstel begint
Herstel begint niet met meer zelfkritiek.
Niet met harder werken.
Niet met jezelf fixen.
Herstel begint met veiligheid.
Binnen MINDTrigger werken we met methoden die gericht zijn op het herstellen van veiligheid in je zenuwstelsel en in je zelfbeeld:
- Systemisch werk om oude loyaliteiten en rollen te onderzoeken
- Hypnotherapie om diepgewortelde overtuigingen te verzachten
- CMFT (Connect Mirror Focus Therapie) om jezelf te ontmoeten in veilige spiegeling
Wanneer je lichaam ervaart dat het veilig is om gezien te worden, kunnen schaamte en zelfafwijzing verzachten.
Schaamte lost niet op in perfectie.
Schaamte lost op in veiligheid.
En veiligheid begint van binnen. Plan nu een gratis kennismakingsgesprek.